تبلیغات
طراحی سایت | طراحی حرفه ای وب سایت | سایت ساز - ابن جنید اسكافی
 
طراحی سایت | طراحی حرفه ای وب سایت | سایت ساز
اول سلام بعدا جواب
درباره وبلاگ


طراحی سایت | طراحی حرفه ای وب سایت | سایت ساز
مرکز حرفه ای گرافیک و طراحی وب - گرافیک دانلود

مدیر وبلاگ : طراحی وب سایت ساز

ابن جنیـد اسكــافـی

 

ابن جنید اسكافی از اساتید شیخ مفید گویند كه در سال 381 ه ق درگذشته است وگفته اند تـالـیـفات و آثارش به پنجاه جلد می رسد فقها از ابن جنید و ابن ابی عقیل به عنوان القدیمین (دو فقیه دوران قدیم) یاد می كنند آرا ابن جنید همیشه در فقه مطرح است. [1]
ابن جنید و روزگار او:
ابوعلی محمد بن احمد بن الجنید اسكافی در اسكاف (كه محلی بین بصره ونهروان است) در یك خـانـواده عـلـمـی و روحـانی گام به عرصه زندگی گذاشت او درروزگاری به سر می برد كه مـنـاطـق اسـلامی تازه از تركتازی خلفای بنی العباس نجات پیدا می كرد و به تعبیر مسعودی در مروج الذهب كار آل ابیطالب یا كشتار و زندان یاجنگ و گریز بود.
از زمـان رحـلـت رسول اكرم (ص) تا حدود 300 ه ق شیعیان وضع ناگوار وموقعیت خطرناك و نـامـطلوبی داشتند چه آنان همیشه در اقلیت بودند و در دولت بنی امیه و بنی عباس سعی فراوان مـی شـد كـه از نفوذ امامان جلوگیری به عمل آید ورابطه آنان با شیعیان به كلی قطع گردد به هـمین جهت از اقصای آفریقا و اسپانیای آن روز تا مصر و روم شرقی و سرحد چین همه زیر نگین خـلـفـای عـباسی و اموی بود وشیعه در محدودیت و فشار كامل به سر می برد و از هر گونه ابراز عـقـیـده و اعـلام وجـودممنوع بود ولی از اواسط قرن چهارم هجری از دوران ابن جنید اسكافی شـیعیان به میزان قابل توجهی در كشورهای خاورمیانه از آن محدودیتها رهایی پیدا كردند زیرااز یك طرف خلفای فاطمی كه شیعه اسماعیلی بودند در مصر دولت نیرومندی راتشكیل دادند و از ابـهـت و شـكـوه دربـار بغداد كاستند و از سوی دیگر سیف الدوله حمدانی و امرا آنان كه در شام حكومت می كردند نسبت به شیعه ابراز تمایل بسیاری می نمودند از جانب دیگر در مشرق و جنوب شرقی و شمال ایران نیزسلاطین گوریان صفاریان طاهریان و كمی قبل از آنها علویان مازندران حـكـومـت داشـتـنـد كه همه شیعه بودند آنان پرچم استقلال بلند كرده و بر ضد خلفای عباسی قـیـام كردند از همه مهم تر ظهور دولت مقتدر آل بویه بود كه از شیعیان مخلص بودند وحكومت آنان تا شام و مصر گسترش داشت و در احترام و تجلیل شیعیان كوشا بودند.
[2]
ایـن عـلـل و عوامل زمینه را فراهم ساخت تا شیعیان از گوشه و كنار سربرآورده و با همت شایان توجه به تشكیل جمعیتها و تاسیس حوزه های علمی و نشر معارف و حقایق اهل بیت (ع) بپردازند كـه تـشـیـع ابـن ابی عقیل در آن روزگار و ارتباطابن جنید با دانشمندان اهل سنت و مسافرت كـلـیـنـی و صـدوق دو پیشوای بزرگ حدیث به بغداد و اقامت آنان در آن شهر (مركز اهل سنت) نشانه هایی از این فضای مناسب سیاسی می باشد.

ابن جنید در کلام بزرگان:
نجاشی درباره او گوید:
مـحـمد بن احمد بن الجنید ابوعلی الكاتب الاسكافی آبروی اصحاب ما ثقه جلیل القدر دارای تـالـیفات فراوان و متعدد از برخی از مشایخ خود شنیدم كه در پیش او مال و شمشیری از حضرت صاحب (عج) بود كه به هنگام مرگ به كنیزش وصیت نمود و پیش او ضایع گردید.
او پس از شمارش تالیفات متنوع و متعدد ابن جنید اظهار می دارد:
از مـشـایخ موثق خود شنیدم كه او قائل به قیاس بود و همگی خبر داده اند كه آنان اجازه روایت كتابها و مصنفات او را داشته اند.
[3]
گفتار سید صدر:
مـؤلف كتاب تاسیس الشیعه كه او را در عداد فقها برجسته شیعه نام می برد ودر حق او توصیف و تجلیل شایانی دارد می گوید:
یـكـی دیگر از بزرگان فقهای ما ابن جنید محمد بن احمد بن الجنید ابوعلی مشهور به كاتب اسكافی است او دارای كتابهای متعددی در فروع و اصول فقه می باشد فقه را تنظیم و ابوابی بر آن مـتـرتـب سـاخـت ابـواب را جدا از هم قرار داد ونهایت تلاش خود را در این راه صرف نمود اگر مـساله ای روشن بود در آن مورد فقطبه ذكر فتوی اكتفا ورزید و اگر مساله تا حدودی مشكل و غـامـض بـود به عامل اصلی آن نیز اشاره كرده و دلیل آن را نیز ذكر می نمود و اگر مساله دارای اقـوالـی از سـوی فـقهابود آنها را نیز نقل می كرد از كتابهای او می توان: تهذیب الشیعه لاحكام الـشـریـعـه وكـتـاب الاحمدی للفقه المحمدی و كتاب النصره لاحكام العتره و را نام بردنجاشی درباره او گفته است كه او در حدود 200 مساله در 2500 ورق دارد او معاصرابن بابویه والد شیخ صدوق و معاصر حسین بن روح نوبختی سفیر سوم امام عصر (عج) بوده و از ابن العزافر شلمغانی در روزگار او در دین روایت كرده است و از اونیز ابومحمد هارون بن موسی التلعكبری و هم طبقه او روایت نموده اند.
[4]
گفتار صاحب معجم رجال الحدیث مـرحوم آیه اللّه العظمی خوئی پس از نقل آرا و نظریات بزرگان تراجم سخن علا مه حلی (ره) را در حـق او نـقـل مـی كند كه او را با ثقه بودن و جلالت قدر می ستایدسپس سخن نوه شهید ثانی شیخ محمد بن حسن بن الشهید الثانی در اعتراض به توصیف علا مه را بازگو می نماید جایی كه مـی گـوید: سخن علا مه نمی تواند خالی ازغرابت و تعجب باشد چون نجاشی و شیخ در حق او گفته اند كه او قائل به قیاس بود واین دو گفتار نشانه آن است كه اختلالی در امر او وجود داشته اسـت چـون اصحاب ماعقیده دارند كه ترك عمل به قیاس از ضروریات است و اعتقاد به آن مضر عقیده وموجب خروج از عدالت می باشد پس چگونه او می تواند ثقه بوده باشد؟
مرحوم آیه اللّه خویی پس از نقل سخن او اظهار می دارد: مثل اینكه او دراعتراض به سخن علا مه حـلـی قـول خود نجاشی را ندیده است و در عین اینكه مساله اعتقاد به قیاس را در حق او بازگو می كند در عین حال او را با ثقه و جلیل القدر بودن توصیف می كند حقیقت امر آن است كه عدم جواز عمل به قیاس هر چند ازضروریات مذهب شیعه است ولی از كجا معلوم كه شیخ عالم به این امـر بـوده است پس عمل او به قیاس بر حسب اجتهاد خود بوده است و او در این باره معذور است واگـر تـنـزل نـمـودیـم و گـفـتـیـم عـمـل او به قیاس موجب فسق است (و با جزم این سخن رانمی گویم) باز این امر منافاتی با وثاقت او نمی تواند داشته باشد.
[5]
تالیفات:
او در عـمـر پـربـركت خویش تالیفات متعددی را به رشته تحریر درآورده است كه تعداد آنها را تا پـنجاه جلد نگاشته اند كه بیشتر آنها در فقه اصول كلام و علوم ادبی است كه اسامی برخی از آنها به این ترتیب آمده است:.
1 ـ احكام الارش.
2 ـ احكام الصلوه.
3 ـ احكام الطلاق.
4 ـ المختصر الاحمدی للفقه المحمدی.
5 ـ الارتیاع فی تحریم الفقاع.
6 ـ ازاله الران عن قلوب الاخوان (در امر غیبت).
7 ـ استخراج المراد عن مختلف الخطاب.
8 ـ الاستنفار الی الجهاد.
9 ـ الاستیفا.
10 ـ الاسرا.
11 ـ الاسفار فی الرد علی المؤیده.
12 ـ الاشارات الی ما ینكره العوام.
13 ـ اشكال جمله المواریث.
14 ـ اظهار ما ستره اهل العناد من الروایه عن الائمه فی امر الاجتهاد.
15 ـ الافهام لاصول الاحكام.
16 ـ الفی مساله (دوهزار مساله).
17 ـ الالفیه (هزار مساله) در كلام.
18 ـ امثال القرآن (مثلهای قرآن).
19 ـ الایناس بائمه الناس.
20 ـ البشاره و القداره.
21 ـ تبصره العارف و نقد الزائف (در فقه اثنی عشری حاوی احتجاج برمذهب حق).
22 ـ التحریر و التقریر.
23 ـ التراقی الی اعلی المراقی.
24 ـ بنیه الساهی بالعلم الالهی.
25 ـ تهذیب الشیعه لاحكام الشریعه.
26 ـ حدائق القدس.
27 ـ قدس الطور و ینبوع النور فی معنی الصلوه علی النبی.
28 ـ مشكلات المواریث كه مرحوم حاج آقا بزرگ تهرانی در جلد 21الذریعه به نقل از نجاشی آن را ذكر می كند.
29 ـ المسح علی الخفین.
30 ـ كتاب المسح علی الرجلین.
عـنوان و تیتر كتابهای فوق بدون توجه به محتوی و مضمون آنها نشان دهنده ادب و معرفت او به اسـالـیـب بـلاغت و فصاحت می باشد از این رو گفته شده است كه او در اثر مهارتی كه در اصول نگارش و املا داشته است عنوان كاتب و نویسنده رانیز داشته است.
[6]
صاحب رجال نجاشی تعداد دیگری از تالیفات را در حق او آورده
است كه یكی از آنها كتاب ما نقضه الزجاجی النیشابوری بر ابی فضل بن شاذان می باشد. [7]
وفات:
او پـس از عـمـری تـلاش و كـوشش در راه اسلام و با به جا گذاشتن بیش از 50عنوان كتاب در زمـیـنـه فقه اصول كلام و تفسیر در سال 381 ه ق همان سال وفات شیخ صدوق درگذشت و كلمه شفا ماده تاریخ وفات اوست.


[1] . آشنایی با علوم اسلامی ص 294 .
[2] . مروج الذهب ج 4 ص 307 ـ مكتب اسلام سال اول شماره 3 ص48-49
[3] . رجال نجاشی ص 385 تا 388 كد معرفی 1047 .
[4] . تاسیس الشیعه لعلوم الاسلام .
[5] . معجم رجال الحدیث ج 14 ص 318 تا 322 كد معرفی10081 .
[6] . رجال نجاشی ص 386 كد معرفی 1047 .
[7] . معجم رجال الحدیث ج 14 ص 318 تا 322 كد معرفی 10081 .

 

عقیقی بخشایشی - تلخیص از كتاب فقهای نامدار شیعه، ص 47





صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی